Montessori Anaokulu Nedir? Çocuğunuz İçin Uygun mu?
Anaokulu araştıran ailelerin karşısına son yıllarda sıkça çıkan kavramlardan biri Montessori eğitimi. Birçok kurum internet sitesinde veya tanıtım materyallerinde “Montessori eğitimi”, “Montessori sınıfı” ya da “Montessori yaklaşımı” ifadelerini kullanıyor.
Fakat bu ifadeyi görmek tek başına kurumun gerçek anlamda Montessori yaklaşımını uyguladığı anlamına gelmeyebilir.
Bu nedenle çocuğunuz için Montessori anaokulu düşünüyorsanız önce yöntemin ne olduğunu, neyi amaçladığını ve günlük hayatta nasıl uygulandığını anlamak oldukça faydalı olacaktır.
Montessori Eğitimi Nedir?
Montessori yaklaşımı, çocuğun kendi hızında öğrenmesine ve bağımsız hareket etmesine alan tanıyan bir eğitim anlayışıdır.
Bu yaklaşımda yetişkin sürekli olarak çocuğa ne yapması gerektiğini söyleyen kişi değildir. Bunun yerine çocuk için hazırlanmış uygun bir ortam oluşturulur ve çocuk belirli sınırlar içerisinde seçim yapmaya teşvik edilir.
Bir Montessori sınıfında çocukların materyallere kendilerinin ulaşabilmesi, çalışmak istedikleri etkinliği seçebilmesi ve yaptığı işi belirli bir süre boyunca sürdürebilmesi önemlidir.
Buradaki temel düşünce şudur:
Çocuk yalnızca anlatılan bilgiyi alan biri değil, çevresiyle etkileşime girerek öğrenen aktif bir bireydir.
Montessori Sınıfı Nasıl Görünür?
Montessori sınıflarında genellikle çocukların boyuna uygun raflar ve masalar bulunur.
Materyaller erişilebilir yükseklikte yerleştirilir. Çocuk bir çalışmayı yapmak istediğinde materyali kendisi alabilir, çalışmasını tamamladıktan sonra tekrar yerine bırakabilir.
Bu küçük görünen sistem aslında çocuğa birçok beceriyi aynı anda öğretir.
Seçim yapmayı, başladığı işi tamamlamayı, düzeni korumayı ve çevresine karşı sorumluluk geliştirmeyi destekleyebilir.
Sınıfta gereğinden fazla materyal bulunması yerine seçilmiş ve düzenli materyaller görmek Montessori yaklaşımında oldukça yaygındır.
Montessori Materyalleri Neden Farklıdır?
Montessori eğitiminde kullanılan bazı materyaller belirli becerileri desteklemek amacıyla tasarlanır.
Renkleri ayırt etmeye, boyutları karşılaştırmaya, el-göz koordinasyonunu geliştirmeye veya sayılarla ilişki kurmaya yardımcı olan materyaller bulunabilir.
Ancak bir okulda birkaç Montessori materyalinin bulunması o kurumun tamamen Montessori sistemiyle çalıştığını göstermez.
Asıl önemli olan öğretmenin yaklaşımı, sınıf düzeni ve günlük programın nasıl oluşturulduğudur.
Bu nedenle kurum gezisinde yalnızca raflardaki materyallere bakmak yerine programın nasıl uygulandığını sorun.
Montessori Eğitiminde Öğretmenin Rolü Nedir?
Klasik sınıf ortamında öğretmen genellikle sınıfın merkezinde yer alır.
Montessori yaklaşımında ise öğretmenin rolü biraz farklıdır.
Öğretmen çocuğu gözlemler, doğru materyalle tanıştırır ve ihtiyaç duyduğu noktada rehberlik eder.
Çocuğun her hareketine müdahale etmek yerine kendi başına çözüm bulabileceği alan bırakılması önemlidir.
Örneğin çocuk bir materyalle çalışırken küçük bir hata yaptığında öğretmen hemen müdahale etmek yerine çocuğun hatayı fark etmesine fırsat verebilir.
Bu yaklaşım çocukta problem çözme ve bağımsızlık becerilerinin gelişmesine katkı sağlayabilir.
Montessori Eğitiminde Bağımsızlık Neden Önemli?
Montessori yaklaşımının en belirgin özelliklerinden biri çocukların günlük yaşam becerilerine önem vermesidir.
Bir çocuğun kendi montunu giymeye çalışması, masasını toplaması, materyalini yerine bırakması veya suyunu kendisinin doldurması küçük beceriler gibi görünebilir.
Fakat bu davranışların her biri çocuğun “Ben yapabilirim” duygusunu güçlendirebilir.
Elbette amaç çocuğu tamamen yalnız bırakmak değildir.
Yetişkin gerektiğinde destek olur fakat çocuk adına her şeyi yapmamaya çalışır.
Her Çocuk Montessori Eğitimine Uygun mudur?
Burada tek bir cevap vermek doğru olmaz.
Bazı çocuklar seçim yapabildiği sakin ve düzenli ortamlarda çok rahat eder.
Bazı çocuklar ise daha hareketli grup aktivitelerinden veya yetişkin yönlendirmesinin daha fazla olduğu programlardan hoşlanabilir.
Önemli olan bir eğitim yaklaşımının popüler olması değil, çocuğunuzun ihtiyaçlarıyla ne kadar uyumlu olduğudur.
Örneğin çok hareketli bir çocuğun Montessori ortamında kötü deneyim yaşayacağı söylenemez. Ancak kurumun çocuğun hareket ihtiyacını nasıl karşıladığı mutlaka değerlendirilmelidir.
Montessori Anaokulu Seçerken Ne Sormalısınız?
Kurum ziyaretinde ilk sorunuz “Montessori misiniz?” olmamalı.
Çünkü cevabı muhtemelen “evet” olacaktır.
Bunun yerine daha somut sorular sorun.
“Montessori yaklaşımını günlük programınızda nasıl uyguluyorsunuz?”
“Çocuklar etkinliklerini kendileri seçebiliyor mu?”
“Öğretmenlerin Montessori eğitimi var mı?”
“Gün içerisinde serbest çalışma süresi ne kadar?”
“Grup etkinlikleri nasıl yapılıyor?”
Bu sorular kurumun yalnızca Montessori kelimesini kullanan bir yer mi, yoksa yaklaşımı gerçekten uygulayan bir anaokulu mu olduğu konusunda size daha fazla fikir verir.
Montessori Anaokulunda Oyuna Yer Var mı?
Bazı ebeveynlerde Montessori eğitiminin çok ciddi ve tamamen materyal çalışmasından oluştuğu gibi bir algı bulunabilir.
Oysa okul öncesi dönemde çocukların hareket, hayal gücü ve sosyal etkileşim ihtiyaçları devam eder.
Burada kurumun kendi programı önem kazanır.
Bahçe kullanımı, serbest oyun, müzik, hikâye ve hareket aktivitelerinin programa nasıl dahil edildiğini öğrenmek gerekir.
AnaokullarıKreşler Editör Notu
Montessori anaokulu araştırırken “Montessori materyali var mı?” sorusundan önce şu üç noktayı kontrol etmek daha anlamlı olabilir:
Öğretmenin çocukla iletişim biçimi nasıl?
Çocuk günlük hayatta gerçekten seçim yapabiliyor mu?
Sınıf çocuğun bağımsız hareket edebileceği şekilde düzenlenmiş mi?
Bu üç soruya verilen cevap çoğu zaman kurumun yaklaşımı hakkında oldukça güçlü ipuçları verir.
Montessori Anaokulu Daha mı İyidir?
Bunu söylemek doğru olmaz.
Montessori kaliteli bir eğitim yaklaşımı olabilir ancak bütün çocuklar için tek doğru yöntem değildir.
Aynı şekilde Montessori olmayan bir anaokulu da çocuk için son derece kaliteli bir eğitim ortamı sunabilir.
Anaokulu seçiminde eğitim modelinin adı kadar öğretmen kalitesi, güvenlik, sınıf mevcutları, oyun alanları, iletişim ve çocuğun kendisini nasıl hissettiği önemlidir.
Dolayısıyla “Montessori en iyi sistem midir?” yerine şu soruyu sormak daha faydalıdır:
“Bu kurumun yaklaşımı benim çocuğumun ihtiyaçlarına uygun mu?”
Anaokulu seçiminde en değerli pusula çoğu zaman budur.